Η διάγνωση «κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου» δημιουργεί συχνά φόβο.

Πολλοί άνθρωποι σταματούν να σηκώνουν βάρος, αποφεύγουν να σκύβουν ή περιορίζουν την άσκηση επειδή φοβούνται ότι μπορεί να «χειροτερέψουν την κήλη».

Όμως η διάγνωση από μόνη της δεν σημαίνει ότι το σώμα πρέπει να σταματήσει να κινείται.

Το σωστό ερώτημα είναι:

Τι μπορώ να κάνω με ασφάλεια, με βάση τα συμπτώματα και τη λειτουργική μου κατάσταση;

Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι ένα από τα συχνότερα ευρήματα που συναντάμε σε ανθρώπους με πόνο στη μέση και, πολλές φορές, μια διάγνωση που δημιουργεί φόβο ήδη από τη στιγμή που εμφανίζεται σε μια μαγνητική τομογραφία.

Τι σημαίνει όμως πραγματικά ότι κάποιος έχει δισκοκήλη;

Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος βρίσκεται ανάμεσα στους σπονδύλους και συμμετέχει στην κατανομή και διαχείριση των μηχανικών φορτίων που δέχεται καθημερινά η σπονδυλική στήλη. Αποτελείται από τον εξωτερικό ινώδη δακτύλιο και τον εσωτερικό πηκτοειδή πυρήνα. Όταν μέρος του υλικού του δίσκου μετατοπιστεί πέρα από τα φυσιολογικά του όρια, μπορεί να δημιουργηθεί αυτό που ονομάζουμε κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου.

Ωστόσο, η παρουσία μιας δισκοκήλης στη μαγνητική τομογραφία, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί αιτία του πόνου, ενώ σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, όχι. Για τον λόγο αυτό, η εικόνα της μαγνητικής χρειάζεται πάντα να αξιολογείται σε συνδυασμό με τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα του ανθρώπου.

Η άσκηση μπορεί να αποτελεί μέρος της συντηρητικής αντιμετώπισης

Πρόσφατες συστηματικές ανασκοπήσεις δείχνουν ότι η άσκηση μπορεί να μειώσει τον πόνο και τη λειτουργική αναπηρία σε ανθρώπους με συμπτωματική οσφυϊκή δισκοκήλη, αν και υπάρχει σημαντική ετερογένεια ως προς τα πρωτόκολλα. [1,2]

Το ζητούμενο επομένως δεν είναι:

«Άσκηση ή όχι;» αλλά: ποια άσκηση, σε ποια φάση και με ποια δοσολογία;

Η Λύση: Προοδευτική επιστροφή στο φορτίο υπό το πρίσμα της Εμβιομηχανικής.

Ο στόχος συνήθως δεν είναι η μόνιμη αποφυγή κίνησης.

Είναι η σταδιακή ανάπτυξη της ικανότητας του σώματος να διαχειρίζεται ξανά φορτίο.

Η διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει:

έλεγχο συμπτωμάτων → εμβιομηχανική αξιολόγηση → επανεκπαίδευση κίνησης → σταδιακή αύξηση απαιτήσεων.

Δεν υπάρχει μία άσκηση κατάλληλη για όλες τις κήλες.

Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από τον άνθρωπο.

Από την πλευρά της εμβιομηχανικής, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στο πού βρίσκεται η κήλη.

Το ερώτημα γίνεται ευρύτερο:

Πώς διαχειρίζεται το σώμα τα φορτία κατά την κίνηση;

Η σπονδυλική στήλη δεν λειτουργεί απομονωμένα. Κατά το περπάτημα, το τρέξιμο, την κάμψη, την άρση ενός αντικειμένου ή την περιστροφή του σώματος, συνεργάζεται με τη λεκάνη, τα ισχία, τον θώρακα και τα κάτω άκρα για να διαχειριστεί δυνάμεις συμπίεσης, διάτμησης και περιστροφής.

Η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε μηχανικά φορτία, η ικανότητα των ιστών να προσαρμόζονται σε αυτά, η ηλικία, η κατάσταση του ίδιου του δίσκου και άλλοι βιολογικοί και γενετικοί παράγοντες αποτελούν κομμάτια μιας πολύ πιο σύνθετης εικόνας.

Γι’ αυτό και η αντιμετώπιση δεν χρειάζεται να επικεντρώνεται αποκλειστικά στο «πού βρίσκεται η βλάβη», αλλά και στο πώς κινείται και πώς φορτίζεται ο άνθρωπος που έχει τη βλάβη.

Μέσα από μια εμβιομηχανική αξιολόγηση  μπορούμε να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο το σώμα οργανώνει την κίνηση και διαχειρίζεται τα φορτία, να εντοπίσουμε κινητικές στρατηγικές που  επιβαρύνουν τα συμπτώματα και, μέσα από συγκεκριμένες τεχνικές να βελτιώσουμε την ικανότητα του σώματος να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Ο στόχος επομένως δεν είναι απλώς να “προστατεύσουμε” τη κήλη από την κίνηση.

Είναι να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε ο άνθρωπος να μπορεί να κινείται και να διαχειρίζεται σταδιακά μεγαλύτερα φορτία με καλύτερη λειτουργικότητα και λιγότερα συμπτώματα.

Μπορώ λοιπόν να γυμναστώ;

Σε πολλές περιπτώσεις, ναι.

Αλλά δεν έχει σημασία απλώς αν γυμνάζεσαι.

Έχει σημασία:

πώς φορτίζεις, πόσο φορτίζεις και πόσο καλά μπορεί σήμερα το σώμα σου να διαχειριστεί αυτό το φορτίο.