Πολλοί άνθρωποι που περνούν ώρες μπροστά σε έναν υπολογιστή ή κοιτούν συχνά το κινητό τους αρχίζουν να αισθάνονται:

βάρος στον αυχένα, ένταση στους ώμους, δυσκαμψία ή πονοκέφαλο.

Και η πιο συχνή εξήγηση είναι:

«Φταίει το κινητό.»

ή

«Φταίει ο υπολογιστής.»

Όμως αυτή είναι μόνο η επιφάνεια του προβλήματος.

Το κινητό και ο υπολογιστής δεν είναι από μόνοι τους «κακοί».

Το πραγματικό ερώτημα είναι:

Τι ερέθισμα δέχεται το σώμα για πολλές ώρες και πώς προσαρμόζεται σε αυτό;

Το Πρόβλημα: Δεν Είναι η Συσκευή — Είναι η Ο τρόπος που το σώμα εκτίθεται σε αυτό, Επαναλαμβανόμενα 

Όταν χρησιμοποιούμε κινητό ή υπολογιστή, το σώμα συχνά παραμένει για αρκετή ώρα σε ένα περιορισμένο εύρος θέσεων.

Μπορεί να υπάρχει:

• μικρή κίνηση κεφαλής και θώρακα,
• περιορισμένη εναλλαγή στάσεων,
• παρατεταμένη κάμψη ή προβολή της κεφαλής,
• μειωμένη κίνηση της θωρακικής μοίρας,
• σταθερή θέση των ώμων,
• πολύωρη καθιστική εργασία.

Το σημαντικό εδώ είναι ότι το σώμα προσαρμόζεται σε αυτό που επαναλαμβάνει.

Μετα-ανάλυση του 2023 βρήκε ότι η καθιστική συμπεριφορά, η χρήση υπολογιστή και η χρήση κινητού σχετίζονται με αυξημένες πιθανότητες αυχενικού πόνου, αν και οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν από μόνα τους αιτιότητα. [1]

Άρα το θέμα δεν είναι:

«Μη χρησιμοποιείς κινητό.»

Αλλά:

«Τι συμβαίνει όταν το σώμα εκτίθεται στην ίδια κινητική στρατηγική ξανά και ξανά;»

Το Κρίσιμο Σημείο: Το Σώμα Απαντά στο Ερέθισμα

Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα.

Αν για πολλές ώρες:

• το κεφάλι βρίσκεται μπροστά,
• ο θώρακας κινείται ελάχιστα,
• οι ώμοι παραμένουν σχεδόν ακίνητοι,
• η λεκάνη μένει σε σταθερή θέση,

το σώμα δεν «χαλάει» αυτόματα.

Προσαρμόζεται.

Κάποιοι ιστοί μπορεί να χρειάζεται να παράγουν δύναμη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Άλλες περιοχές μπορεί να κινούνται λιγότερο.

Το νευρικό σύστημα μπορεί να υιοθετήσει αυτό το μοτίβο ως «φυσιολογικό» για το συγκεκριμένο περιβάλλον.

Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν αυτή η προσαρμογή αρχίζει να περιορίζει την ικανότητα του σώματος να αλλάζει θέση και να διαχειρίζεται διαφορετικές απαιτήσεις.

Γιατί ο Αυχένας δεν Πρέπει να Εξετάζεται Μόνος του

Ο αυχένας δεν λειτουργεί μόνος του.

Η θέση και η κίνησή του επηρεάζονται από τον θώρακα και σχετίζονται με τη συνολική οργάνωση της σπονδυλικής στήλης.

Η επιστημονική βιβλιογραφία για την αυχενική ευθυγράμμιση δείχνει ότι υπάρχουν σχέσεις μεταξύ αυχενικής, θωρακικής και οσφυοπυελικής ευθυγράμμισης, ενώ αλλαγές σε ένα τμήμα της σπονδυλικής στήλης μπορούν να συνοδεύονται από αντισταθμιστικές μεταβολές σε άλλα τμήματα. [5]

Αυτό είναι σημαντικό γιατί μας δείχνει ότι δεν έχει νόημα να εξετάζουμε μόνο:

«πού βρίσκεται το κεφάλι;»

Χρειάζεται να εξετάζουμε επίσης:

κεφάλι → αυχένα → θώρακα → λεκάνη → συνολική στάση και κίνηση.

Στο Athens Biomechanics, μέσω της αξιολόγησης, εξετάζουμε:

• πώς οργανώνεται το κεφάλι σε σχέση με τον θώρακα,
• πώς κινείται η θωρακική μοίρα,
• πώς λειτουργούν οι ωμοπλάτες και οι ώμοι,
• πώς οργανώνεται η λεκάνη,
• πώς αλλάζει αυτή η σχέση όταν ο άνθρωπος περπατά.

Αναζητούμε αν το σώμα διαθέτει αρκετές επιλογές ώστε να διαχειρίζεται διαφορετικά φορτία και διαφορετικές θέσεις.

Η Λύση: Δεν Αλλάζουμε Απλώς τη Στάση — Αλλάζουμε την Ανταπόκριση του Σώματος

Το ζητούμενο δεν είναι να βρούμε μία «τέλεια» θέση και να προσπαθούμε να τη διατηρούμε για ώρες.

Το ζητούμενο είναι να αλλάξουμε τόσο τις δυνάμεις που δέχεται το σώμα όσο και τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ανταποκρίνεται σε αυτές.

1. Αλλαγή των δυνάμεων που ασκούνται στο σώμα

Όταν παραμένουμε για πολλές ώρες στην ίδια θέση, το σώμα δέχεται ένα επαναλαμβανόμενο και σχετικά μονότονο μηχανικό ερέθισμα.

Γι’ αυτό έχει σημασία να αλλάζουμε συχνά το περιβάλλον φόρτισης.

Μπορούμε να:

• αλλάζουμε θέση μέσα στην ημέρα,
• σηκωνόμαστε,
• περπατάμε,

Κάθε αλλαγή θέσης μεταβάλλει τις δυνάμεις που πρέπει να διαχειριστούν οι μύες, οι αρθρώσεις και οι μαλακοί ιστοί.

Ο στόχος επομένως είναι:

να μην αναγκάζεται το σώμα να διαχειρίζεται το ίδιο μηχανικό ερέθισμα για πολλές συνεχόμενες ώρες.

2. Αλλάζουμε την ανταπόκριση του σώματος στο ίδιο ερέθισμα

Δεν μπορούμε πάντα να μειώσουμε τις ώρες μπροστά στον υπολογιστή.

Μπορούμε όμως να αλλάξουμε την ικανότητα του σώματος να τις διαχειρίζεται.

Δύο άνθρωποι μπορεί να κάθονται τον ίδιο αριθμό ωρών στην ίδια θέση και να αντιδρούν διαφορετικά.

Γιατί;

Επειδή μπορεί να διαφέρουν ως προς:

• τη μυϊκή αντοχή,
• την κινητικότητα,
• την ικανότητα αλλαγής θέσης,
• τη λειτουργία θώρακα και ωμοπλάτης,
• τη συνολική φυσική δραστηριότητα,
• το ιστορικό πόνου.

Άρα ο στόχος της άσκησης δεν είναι απλώς να «διορθώσει τη στάση».

Είναι να αυξήσει την ικανότητά του σώματος να δέχεται και να διαχειρίζεται το ίδιο ερέθισμα χωρίς να εξαρτάται μόνο απο την κίνηση.

Με άλλα λόγια:

Δεν αλλάζουμε πάντα το περιβάλλον. Μπορούμε όμως να αλλάξουμε το σώμα που καλείται να ανταποκριθεί σε αυτό.

Το πραγματικό ζητούμενο

Ο υπολογιστής ή το κινητό δεν χρειάζεται να θεωρούνται ο «εχθρός».

Αποτελούν μέρος του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε.

Το ερώτημα είναι:
Και πόσο ικανό είναι το σώμα να ανταποκριθεί σε αυτό;

Επομένως η λύση έχει δύο πλευρές:

Αλλάζουμε το ερέθισμα όταν μπορούμε και αυξάνουμε την ικανότητα του σώματος να διαχειρίζεται το ερέθισμα όταν δεν μπορούμε να το αποφύγουμε.

Αυτό είναι πολύ πιο λειτουργικό από το απλό:

«Κάτσε ίσια και μην κοιτάς τόσο πολύ το κινητό σου.»

Η Συσκευή Δεν Είναι ο Μόνος Παράγοντας

Η έρευνα δείχνει ότι η υπερβολική χρήση smartphone σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αυχενικού πόνου, όμως πρόκειται για συσχέτιση όχι για την αιτία του προβλήματος  [5]

Αντίστοιχα, στους χρήστες υπολογιστών έχουν καταγραφεί ως παράγοντες κινδύνου:

• μεγάλη διάρκεια χρήσης,
• επαναλαμβανόμενη εργασία,
• συγκεκριμένες εργονομικές απαιτήσεις,
• χαμηλή φυσική δραστηριότητα,
• συνδυασμός εργασιακών και κινητικών παραγόντων. [6]

Αυτό μας οδηγεί σε ένα πιο χρήσιμο συμπέρασμα:

Δεν χρειάζεται να «φοβόμαστε» τον υπολογιστή ή το κινητό. Χρειάζεται να αυξήσουμε την ικανότητα του σώματος να διαχειρίζεται το ερέθισμα που δημιουργούν.

Άρα Φταίει το Κινητό;

Το κινητό και ο υπολογιστής είναι μέρος του περιβάλλοντος στο οποίο χρειάζεται να ανταποκριθεί το σώμα μας.

Το πρόβλημα μπορεί να εμφανιστεί όταν:

πολλές ώρες έκθεσης + χαμηλή κινητική ποικιλία + ανεπαρκής ικανότητα διαχείρισης φορτίου

συσσωρεύονται μέσα στον χρόνο.

Ο στόχος λοιπόν είναι:

να δημιουργήσεις ένα σώμα που να κινείται και να προσαρμόζεται καλύτερα στα ερεθίσματα της σύγχρονης ζωής.

Εμβιομηχανική Αξιολόγηση στο Athens Biomechanics

Αν ο αυχένας σου πονάει επανειλημμένα μετά από πολλές ώρες στον υπολογιστή ή στο κινητό, η αξιολόγηση δεν χρειάζεται να σταματήσει στο σημείο του πόνου.

Μέσα από την Εμβιομηχανική Αξιολόγηση εξετάζουμε τη στάση, τη βάδιση, τη σχέση κεφαλής–θώρακα–ώμων και τη συνολική κινητική στρατηγική.

Γιατί το σημαντικό δεν είναι μόνο ποιο ερέθισμα δέχεται το σώμα σου.
Είναι πώς έχει μάθει να ανταποκρίνεται σε αυτό.